کنفرانس اقلیمی سازمان ملل، کاپ ۳۱، روز یکشنبه ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ در آنتالیا در ترکیه بدون توافق نهایی پایان یافت. مذاکرات که قرار بود از ۹ تا ۲۰ نوامبر برگزار شود، دو روز بیشتر طول کشید و به طولانی‌ترین نشست اقلیمی تاریخ سازمان ملل تبدیل شد. در نشست پایانی، مراد کوروم، وزیر محیط زیست ترکیه و رئیس کنفرانس، به نمایندگان گفت که توافقی بر سر متن نهایی وجود ندارد و این تصمیم‌ها تصویب نشدند. این نخستین بار از کنفرانس کپنهاگ در سال ۲۰۰۹ است که یک نشست اقلیمی بدون توافق کلی پایان می‌یابد.

Members of civil society demonstrate before the start of the closing plenary
اعتراض جامعه مدنی پیش از آغاز نشست پایانی. عکس: UN Climate Change / Kiara Worth

دلیل اصلی شکست، سوخت‌های فسیلی بود. پیش‌نویس نخست متن نهایی خواستار «گذار فوری از سوخت‌های فسیلی در نظام‌های انرژی» بود، اما در پیش‌نویس‌های بعدی همه اشاره‌ها به زغال‌سنگ، نفت و گاز حذف شد. بیش از ۱۳۰ کشور خواستار حفظ تعهد کاپ ۲۸ در دوبی برای گذار از سوخت‌های فسیلی بودند، اما عربستان سعودی، روسیه و دیگر کشورهای تولیدکننده نفت با زبان قوی‌تر مخالفت کردند. متن نهایی به جای آن بر فناوری‌های جذب و ذخیره کربن تکیه می‌کرد، فناوری‌هایی که منتقدان می‌گویند می‌تواند استفاده از سوخت‌های فسیلی را طولانی‌تر کند، نه آنکه به آن پایان دهد.

اتحادیه اروپا، بریتانیا، پاناما، جزایر مارشال و نروژ متن پیشنهادی را رد کردند. دارا اوبراین، وزیر اقلیم ایرلند که از طرف اتحادیه اروپا سخن می‌گفت، گفت که پذیرش یک توافق اقلیمی بدون هیچ اشاره‌ای به سوخت‌های فسیلی غیرقابل قبول است و این متن پاسخگوی لحظه کنونی نیست. غنا، از طرف گروه آفریقا، کاستی‌هایی در زمینه تأمین مالی، خسارت و زیان و گذار عادلانه را پذیرفت، اما گفت که مانع اجماع نخواهد شد. پاکستان از نمایندگان خواست که به کار برای رسیدن به توافق ادامه دهند.

پول، دیگر موضوع حل‌نشده بود. پیش‌نویس‌های اولیه پیشنهاد می‌کردند که تأمین مالی سالانه سازگاری با تغییر اقلیم تا سال ۲۰۳۵ به حداقل ۱۲۰ میلیارد دلار برسد، اما این رقم حذف شد و فقط هدف سه برابر کردن تأمین مالی بدون خط پایه روشن و برنامه اجرایی باقی ماند. کشورهای در حال توسعه، به‌ویژه در آفریقا، خواستار تعهدهای قوی‌تری برای کمک به جوامع آسیب‌پذیر در برابر پیامدهای بدترشونده اقلیمی بودند. اختلاف دیگری بر سر موانع تجاری سبز، به‌ویژه مالیات مرزی کربن اتحادیه اروپا، نیز حل‌نشده باقی ماند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، گفت که عمیقا ناامید شده است و افزود که شاید در اتاق مذاکره اجماعی نباشد، اما در علم هیچ ابهامی نیست. او هشدار داد که دما همچنان رکورد می‌شکند، پیامدهای اقلیمی شدیدتر می‌شود و انتشار گازهای گلخانه‌ای همچنان به‌طرز خطرناکی بالاست، و جهان اکنون در مسیر عبور از آستانه ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد توافق پاریس قرار دارد. او گفت: «نمی‌توان آتش را خاموش کرد در حالی که سوخت به آن می‌ریزیم» و منافع قدرتمند سوخت‌های فسیلی را متهم کرد که اقدام اقلیمی را سد می‌کنند در حالی که به سود خود ادامه می‌دهند. سیمون استیل، رئیس اقلیمی سازمان ملل، به نمایندگان گفت که جهان نمی‌تواند تکرار این لحظه را تحمل کند. محمد ادو از اندیشکده پاور شیفت آفریقا آن را بدترین کاپ تاریخ خواند.

با این همه، همه چیز از دست نرفت. دولت‌ها بر سر گذار عادلانه به توافق رسیدند و بیش از ۹۰ کشور از یک ابتکار جداگانه برای گسترش برق‌رسانی پشتیبانی کردند. اقیانوس نیز به شکلی بی‌سابقه در مذاکرات اقلیمی به رسمیت شناخته شد و وعده نقشه راه ویژه اقیانوس و تأمین مالی تازه داده شد. این گام‌ها اما بیرون از توافق کلی ناکام باقی ماندند.

پرسش‌های بی‌پاسخ اکنون به کاپ ۳۲ در آدیس آبابا، اتیوپی، منتقل می‌شود و به کنفرانسی درباره گذار عادلانه از سوخت‌های فسیلی در اقیانوس آرام در ژوئیه ۲۰۲۷ با میزبانی مشترک تووالو و ایرلند. متن پیشنهادی خود اذعان می‌کرد که گرمایش جهانی در مسیر عبور از آستانه ۱٫۵ درجه است و علم، چنانکه گوترش گفت، هیچ ابهامی درباره آنچه باید در ادامه رخ دهد باقی نمی‌گذارد.