سخن سیاسی روز

آرش شمس

در روز سوم تظاهرات ضد حکومتی، دانشجویان چندین دانشگاه به صفوف معترضین پیوستند. از شب گذشته، نیروهای امنیتی سعی در محصور کردن دانشجویان درون دانشگاه داشتند اما دانشجویان در روز سوم به خیابانها آمدند. این در حالیست که چندین شهر دیگر مانند ایذه، همدان (برای روز دوم)، نورآباد ممسنی در استان فارس، اراک و کرمانشاه نیز به صحنه تظاهرات و بعضا درگیری با نیروهای امنیتی رژیم تبدیل شد.

اعتراضات جاری که از روز یکشنبه توسط بازاریان و کسبه به خاطر سقوط ارزش ریال و تورم، عدم توانایی خرید توسط مردم و مشکلات اقتصادی برای کسبه آغاز شد، سریعا به تظاهرات ضد حکومتی در خیابانها مبدل شد. مقامات حکومتی که در دو هفته گذشته بارها به خاطر عدم اعتراض مردم به گرانی بنزین که در آبان ۹۸ نقطه آغازین تظاهرات خونین شده بود، غره شده بودند، اکنون مجموعه حکومت با موج فزاینده اعتراضات غافلگیر شده و از طرق مختلف سعی در کنترل اوضاع دارد.

یکی از امیدهای دستگاه سرکوب برای کنترل اعتراضات، ایجاد اختلافات در میان مخالفان و تظاهرکنندگان است. سر دادن شعارهای مشکوک و محدود در جهت بازگشت سلطنت در تعدادی از تجمعات و بازتاب این شعارها به گونه وسیع در تلویزیونهای ایران اینترنشنال، منو تو و بعضا صدای آمریکا و بی بی سی، تا حدی توانسته فضای سردرگمی در فضای مجازی و گفتمان سیاسی ایجاد کند. برخی از ناظران این شعارها که توسط تعدادی انگشت شمار در میان جمعیت سر داده می‌شود را به تیمهای وابسته به اسرائیل که در شهرهای ایران حضور دارند، مرتبط می‌دانند. علاوه بر این تحرکات، صداگذاری ناشیانه تلویزیونهای فارسی زبان خارجی به نفع فرزند شاه سابق، فضای سیاسی مجازی را هر چه بیشتر مخدوش کرده است. ورود فعال دانشجویان در روز سوم به اعتراضات و تظاهرات خیابانی، دستگاه استفاده از راست افراطی، چه ترفند رژیم برای کنترل اوضاع و چه سوء استفاده واقعی راست افراطی از شرایط موجود به نفع گفتمان بازگشت پادشاهی را بر هم زد و تعادل را به نفع جنبش دمکراسی خواهانه چرخاند.

تلاشهای حکومت برای کنترل اعتراضات با وجود پتانسیل انباشته درون لایه‌های اجتماعی بخاطر بسیاری از معضلات لاینحل سیاسی – اجتماعی و اقتصادی، نمی‌تواند عامل بازدارنده در برابر فوران خشم مردم شود. به همه موضوعات فوق باید به ضعف درون حکومت و شکنندگی دستگاه سیاسی حاکم نیز توجه داشت که با پیشروی بیشتر جنبش در روزهای آینده، احتمال باز شدن شکافهای عمیق در آن محتمل است.

تا روز سوم، هنوز مردم مردم مناطق دور از مرکز (ملیتها) همچون کردستان، بلوچستان و آذربایجان به اعتراضات سراسری نپیوستند. با آنکه مردم در چند نقطه اهواز به خیابانها آمدند اما انتظار می‌رود که هموطنان عرب نیز در روزهای آینده وسیعا به این اعتراضات ملحق شوند. در صورت پیوستن ملیتها به اعتراضات کنونی، صحنه به طور قطع بر علیه رژیم حاکم و راست افراطی تغییر خواهد کرد.